(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 069

॥ శ్రీః ॥
7.69. అధ్యాయః 069
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
నారదేన సృంజయంప్రతి పృథుచరిబ్రకథనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

నారద ఉవాచ। 7-69-0x(4424)(47220)
పుథుం వైన్యం చ రాజానం మృతం సృంజయ శుశ్రుమ।
యమబ్యషించత్సంమంత్ర్య రాజసూయే మహర్షయః॥ 7-69-1(47221)
అయం నః ప్రథయిష్యేత సర్వానిత్యభవత్పృథుః।
క్షతాన్నస్త్రాస్యతే సర్వానత్యేవం క్షత్రియోఽభవత్॥ 7-69-2(47222)
పృథుం వైన్యం ప్రజా దృష్ట్వా రక్తాః స్మేతి యదబ్రువన్।
తతో రాజేతి నామాస్య అనురాగాదజాయత॥ 7-69-3(47223)
అకృష్టపచ్యా పృథివీ ఆసీద్వైన్యస్య కామధుక్।
సర్వాః సమాదుఘా గావః పుటకేపుటకే మధు॥ 7-69-4(47224)
ఆసన్హిరణ్మయా వృక్షాః సుఖస్పర్శాః సుఖావహాః।
తేషాం చీరxx సంవీతాః ప్రజాస్తేష్వేవ శేరతే॥ 7-69-5(47225)
ఫలాన్యమృతకల్పాని స్వాదూని చ మధూని చ।
తేషామాసీత్తదాఽఽహారో నిరాహారాశ్చ నాభవన్॥ 7-69-6(47226)
అరోగాః సర్వసిద్ధార్థా మనుష్యా హ్యకుతోభయాః।
న్యవసంత యథాకామం వృక్షేషు చ గుహాసు చ॥ 7-69-7(47227)
ప్రవిభాగో న రాష్ట్రాణాం పురాణాం చాభవత్తదా।
యథాసుఖం యథాకామం తథైతా ముదితాః ప్రజాః॥ 7-69-8(47228)
తస్య సంస్తంభితా హ్యాపః సముద్రమభియాస్యతః।
పర్వతాశ్చ దదుర్మార్గం ధ్వజభంగశ్చ నాభవత్॥ 7-69-9(47229)
తం వనస్పతయః శైలా దేవాసురనరోరగాః।
సప్తర్షయః పుణ్యజనా గంధర్వాప్సరసోఽపి చ।
పితరశ్చ సుఖాసీనమభిగంయేదమబ్రువన్॥ 7-69-10(47230)
సంరాడసి క్షత్రియోఽసి రాజా గోప్తా పితాఽసి నః।
దేహ్యస్మభ్యం మహారాజ ప్రభుః సన్నీప్సితాన్వరాన్।
యైర్వయం శాశ్వతం తృప్తా వర్తయిష్యామహే సుఖం॥ 7-69-11(47231)
`విజ్ఞాపితః ప్రజాభిస్తు ప్రజానాం హితకాంయయా।
ధనుర్గృహ్య పృషత్కాంశ్చ వసుధామాద్రవద్బలీ॥ 7-69-12(47232)
తతో వైన్యభయాద్రాజన్గౌర్భూత్వా ప్రాద్రవన్మహీ।
తాం పృథుర్ధనురాదాయ ద్రవంతీమన్వసారయత్॥ 7-69-13(47233)
సా లోకాన్బ్రహ్మలోకాదీన్గత్వా వైన్యభయార్దితా।
సా దదర్శాగ్రతో వైన్యం కార్ముకోద్యతపాణికం॥ 7-69-14(47234)
జ్వలద్భిర్విశిఖైర్బాణైర్దీప్తతేజఃసమద్యుతిం।
మహాయోగం మహాత్మానం దుర్ధర్షమమరైరపి॥ 7-69-15(47235)
అలభంతీ పరిత్రాణం వైన్యమేవాభ్యపద్యత।
కృతాంజలిపుటా రాజన్పూజ్యం లోకైస్త్రిభిస్తదా॥ 7-69-16(47236)
ఉవాచ చైనం నాధర్ంయం స్త్రీవధం కర్తుమర్హసి।
కథం ధారయితా చాసి ప్రజా రాజన్మయా వినా॥ 7-69-17(47237)
పృథురువాచ। 7-69-18x(4425)
ఏకస్యార్థాయ యో హన్యాదాత్మనో వా పరస్య వా।
ఏకం ప్రాణాన్బహూన్వాపి ప్రాణినాం నాస్తి పాతకం॥ 7-69-18(47238)
యస్మింస్తు నిహతే భద్రే బహవః సుఖమేధతే।
తస్మిన్హతే త్వధం నాస్తి పాతకం నోపభుజ్యతే॥ 7-69-19(47239)
సోఽహం పాలనిమిత్తం త్వాం బధిష్యామి వసుంధరే।
యది చేద్వచనాదద్య న కరిష్యసి మే ప్రియం॥ 7-69-20(47240)
త్వాం నిహత్య తు బాణేన మచ్ఛాసనపరాఙ్ముఖీం।
ఆత్మానం ప్రథయిత్వాఽహం ప్రజా ధారయితా స్వయం॥ 7-69-21(47241)
సుఖం వచనమాస్థాయ మమ ధర్మభృతాం వరే।
స·ంజీవయ ప్రజా నిత్యం శక్తా హ్యసి వసుంధరే॥ 7-69-22(47242)
దుహితృత్వం చ మే గచ్ఛ ఏవమేతన్మహాశరం।
నియచ్ఛేయం త్వదర్థాయ ఉద్యతం ఘోరదర్శనం॥ 7-69-23(47243)
భూమిరువాచ। 7-69-24x(4426)
సర్వమేతన్మహారాజ విధాస్యాసి పరంతప।
వత్సం త్వం పశ్య రాజన్వై క్షరేయం యేన వత్సలా॥ 7-69-24(47244)
సమాం తు కురు సర్వజ్ఞ మాం తు ధర్మభృతాం వర।
యథా విష్యందమానం వై క్షీరం సర్వత్ర భావయే॥ 7-69-25(47245)
నారద ఉవాచ। 7-69-26x(4427)
తత ఉత్సారయామాస శిలాజాలాని సర్వశః।
పృథుర్వైన్యస్తదా రాజా తేన శైలా వివర్ధితాః॥ 7-69-26(47246)
న హి పూర్వనిసర్గే వై విషమే వసుధాతలే।
ప్రవిభాగః పురాణాం వా గ్రామాణాం వా మహీపతే॥ 7-69-27(47247)
న సస్యాని న గోరక్ష్యం న కృషిర్న వణిక్పథః।
వైన్యాత్ప్రభృతి రాజేందర సర్వస్యైతస్య సంభవః॥ 7-69-28(47248)
యత్రయత్ర చ సాంయం తు భూమావాసీత్కిలానఘ।
తత్రతత్ర ప్రజాస్తాత నివాసమభిరోచయన్।
కృచ్ఛ్రేణ చ మహారాజ ఇత్యేవమనుశుశ్రుమ॥ 7-69-29(47249)
తథేత్యుక్త్వా పునర్వైన్యో గృహీత్వాఽఽజగవం ధనుః।
శరాంశ్చాప్రతిమాన్ఘోరాంశ్చింతయిత్వాఽబ్రవీన్మహీం॥ 7-69-30(47250)
పృథురువాచ। 7-69-31x(4428)
ఏహ్యేహి వసుధే క్షిప్రం క్షరైభ్యః కాంక్షితం పయః।
మచ్ఛసనాతిగాం వై త్వాం ప్రమథిష్యాంయహం శరైః॥ 7-69-31(47251)
నారద ఉవాచ। 7-69-32x(4429)
తథోక్తా సాఽత్మనః శ్రేయశ్చింతయిత్వాఽబ్రవీత్పృథుం। 7-69-32(47252)
భూమిరువాచ।
వత్సం పాత్రాణి దోగ్ధౄంశ్చ క్షీరాణి చ సమాదిశ॥ 7-69-32x(4430)
తతో దాస్యాంయహం భద్ర సర్వం యస్య యథేప్సితం।
దుహితృత్వే చ మాం వీర సంకల్పయితుమర్హసి॥ 7-69-33(47253)
నారద ఉవాచ।' 7-69-34x(4431)
తథేత్యుక్త్వా పృథుః సర్వం విధానమకరోద్వశీ।
తతో భూతనికాయాస్తాం వసుధాం దుదుహుస్తదా॥ 7-69-34(47254)
తాం వనస్పతయః పూర్వం సముత్తస్థుర్దుధుక్షవః।
సాఽతిష్ఠద్వత్సలా వత్సం దోగ్ధృపాత్రాణి చేచ్ఛతీ॥ 7-69-35(47255)
వత్సోఽభూత్పుష్పితః సాలః ప్లక్షో దోగ్ధాఽభవత్తదా।
ఛిన్నప్రరోహణం దుగ్ధం పాత్రమౌదుంబరం శుభం॥ 7-69-36(47256)
ఉదయః పర్వతో వత్సో మేరుర్దోగ్ధా మహాగిరిః।
రత్నాన్యోషధయో దుగ్ధం పాత్రమస్తమయం తథా॥ 7-69-37(47257)
`దేవానాం వత్స ఇంద్రోఽభూత్పాత్రం దారుమయం తథా'।
దోగ్ధా చ సవితా దేవో దుగ్ధమూర్జస్కరం ప్రియం॥ 7-69-38(47258)
అసురా దుదుహుర్మాయామయఃపాత్రే తు తాం తదా।
దోగ్ధా ద్విమూర్ధా తత్రాసీద్వత్సశ్చాసీద్విరోచనః॥ 7-69-39(47259)
కృషిం చ సస్యం చ నరా దుదుహుః పృథివీతలే।
స్వాయంభువో మనుర్వత్సస్తేషాం దోగ్ధాఽభవత్పృథుః॥ 7-69-40(47260)
అలాబుపాత్రే చ తథా విషం దుగ్ధా వసుంధరా।
ధృతరాష్ట్రోఽభవద్దోగ్ధా తేషాం వత్సస్తు తక్షకః॥ 7-69-41(47261)
సప్తర్షిభిర్బ్రహ్మ దుగ్ధా తథా చాక్లిష్టకర్మభిః।
దోగ్ధా బృహస్పతిః పాత్రం ఛందో వత్సశ్చ సోమరాట్॥ 7-69-42(47262)
అంతర్ధానం చామపాత్రే దుగ్ధా పుణ్యజనైర్విరాట్।
దోగ్ధా వైశ్రవణస్తేషాం వత్సశ్చాసీద్వృషధ్వజః॥ 7-69-43(47263)
పుణ్యగంధాన్పద్మపాత్రే గంధర్వాప్సరసోఽదుహన్।
వత్సశ్చిత్రరథస్తేషాం దోగ్ధా విశ్వరుచిః ప్రభుః॥ 7-69-44(47264)
స్వధాం రజతపాత్రేషు దుదుహుః పితరశ్చ తాం।
వత్సో వైవస్వతస్తేషాం యమో దోగ్ధాంతకస్తదా॥ 7-69-45(47265)
ఏవం నికాయైస్తైర్దుగ్ధా పయోఽభీష్టం హి సా విరాట్।
యైర్వర్తయంతి తే హ్యద్య పాత్రైర్వత్సైశ్చ నిత్యశః॥ 7-69-46(47266)
యజ్ఞైశ్చ వివిధైరిష్ట్వా పృథుర్వైన్యః ప్రతాపవాన్।
సంతర్పయిత్వా భూతాని సర్వైః కామైర్మనఃప్రియైః॥ 7-69-47(47267)
హైరణ్యానకరోద్రాజా యే కేచిత్పార్థివా భువి।
తాన్బ్రాహ్మణేభ్యః ప్రాయచ్ఛదశ్వమేధే మహామఖే॥ 7-69-48(47268)
స షష్టిం గోసహస్రాణి షష్టిం నాగశతాని చ।
సౌవర్ణానకరోద్రాజా బ్రాహ్మణేభ్యశ్చ తాందదౌ॥ 7-69-49(47269)
ఇమాం చ పృథివీం సర్వాం మణిరత్నవిభూషితాం।
సౌవర్ణీమకరోద్రాజా బ్రాహ్మణేభ్యశ్చ తాం దదౌ॥ 7-69-50(47270)
స చేన్మమార సృంజయ చతుర్భద్రతరస్త్వయా।
పుత్రాత్పుణ్యతరస్తుభ్యం మా పుత్రమనుతప్యథాః।
అయజ్వానమదక్షిణ్యమభి శ్వైత్యేత్యుదాహరత్॥ ॥ 7-69-51(47271)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి అభిమన్యువధపర్వణి షోడశరాజకీయే ఏకోనసప్తతితమోఽధ్యాయః॥ 69 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-69-1 ధ్వజభంగస్తోరణాదినా॥
5-69-39 ద్విమూర్ధా శుక్రోఽభూత్ ఇతి క.ఙ.డ.పాఠః॥
5-69-43 విరాట్ పృథివీ। వత్సశ్చాసీత్కువేరకః ఇతి.పాఠః॥
5-69-44 దోగ్ధా వసురపి ప్రభుః ఇతి క.ఙ.డ.పాఠః॥
5-69-45 వత్సోఽత్ర వత్సరస్తేషాం క.ఙ.పాఠః॥
5-69-46 నివర్తయంతి తే రుద్రాదిష్టే వైన్యేన సర్వశః ఇతి క. పాఠః।
యైర్వర్తయంతి తే తృప్తాదిష్టే వైన్యేన సర్వశః ఇతి ఙ. పాఠః।
యే వర్షయంతి తే పాత్రైః వత్సైర్దోగ్ధైశ్చ నిత్యశః ఇతి ఙ. పాఠః॥
5-69-48 పార్థివాః పృథ్వీసంవంధిపదార్థాః॥
5-69-69 ఏకోనసప్తతితమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.